Dizel motorların sınıflandırılması

    Dizel motorları; sıkıştırılarak basınç ve sıcaklığı yükseltilen hava içerisine püskürtülen yakıtın kendiliğinden tutuşma ilkesine göre çalışırlar.Buna göre ısının işe dönüşümü şöyle olmaktadır.Önce temiz hava motor silindirleri içerisine emilir veya doldurulur.Piston tarafından sıkıştırılan havanın basıncı ve dolayısıyla sıcaklığı yükseltilir.Kompresyon oranına bağlı olarak sıkıştırılan havanın basıncı 30-40 kg/cm2 ve sıcaklığı ise 400-600° civarındadır.Böylece , tutuşmayı yanma izler ve 40-80 kg/cm basınç ve 400-600 ° sıcaklığında gazlar oluşur.Bu yüksek basınçlı kızgın gazlar piston, biyel(piston kolu) yardımıyla işi krank miline aktarır.Bu olay sırasında, yakıtın yanmasıyla oluşan ısı enerjisinin büyük bir bölümü, krank milinin dönmesini sağlayan mekanik enerjiye dönüştürülür.Krank mili kendisine iletilen devir hareketini alternatörün rotorunu çevirerek elektrik enerjisinin üretilmesini sağlamaktadır.İş kursu sonunda basınç ve sıcaklıkları azalan gazlar atmosfere atılır ve silindirlerin yeni bir çevrim için, temiz hava ile doldurulması tekrarlanır.
   
    Dizel motorlarını daha iyi tanıyabilmek ve birbirleriyle karşılaştırma yapabilmek için, bu motorların ayrım özelliklerine göre sınıflandıralım.
1. Çalışma prensiplerine göre
2. Silindir tertip şekillerine göre
3. Devir sayılarına göre
4. Piston bağlantılarına göre
5. Piston hareketlerine göre
6. Yakıt püskürtme sistemlerine göre
7. Kullanılan yakıta göre

    1.ÇALIŞMA PRENSİPLERİNE GÖRE
    Dizel motorlarını çalışma prensiplerine göre ikiye ayırabiliriz;
a- İki zamanlı dizel motorları
b- Dört zamanlı dizel motorları

    2-SİLİNDİR TERTİP ŞEKİLLERİNE GÖRE
    Dizel motorlarında tertip şekilleri
a- Sıra tipi
b- V tipi
c- Yatık boksör tipi
d- Yıldız tipi
e- W tipi
f- X tipi
g- H tipi
olmak üzere 7 çeşit silindir tertipi vardır.

    3-DEVİR SAYILARINA GÖRE
    Dizel motorlarını devir sayılarına göre üçe ayrılmaktadır
Düşük devirli dizel motorlar: Genellikle devirleri 600 d/d olan
Orta devirli dizel motorları: Devirleri 1200 d/d'ya kadar olan
Yüksek devirli dizel motorları: Devirleri 1200 d/d'dan büyük olan

    4-PİSTON BAĞLANTILARINA GÖRE
    Piston, piston koluna(biyele) iki şekilde bağlanır.
* Doğrudan doğruya piston pimi ile(direkt) bağlama
* Kroshed vasıtası ile(indirekt bağlama)

    5-PİSTON HAREKETLERİNE GÖRE
    Piston hareketlerine göre dizel motorları;
* Tek taraflı çalışan motorlar
* Çift (İki) taraflı çalışan motorlar
* Karşı(opposit) pistonlu motorlar
olarak 3 gruba ayrılırlar.
 
    6-YAKIT PÜSKÜRTME SİSTEMLERİNE GÖRE
    Dizel motorları yakıt püskürtme sistemlerine göre ikiye ayrılmaktadır.
* Hava ile püskürtme
* Mekanik püskürtme

    7-YAKIT TÜRÜNE GÖRE
* Dizel oil(motorin)
* Fuel oil